whatsapp

Premium Clinic

Havuz və Dənizdə Qulaq İnfeksiyası: "Üzgüçü Qulağı" Nədir?

Üzgüçü qulağı nədir? Xarici otit haqqında bilməli olduqlarınız

"Üzgüçü qulağı" dedikdə tibbi ədəbiyyatda xarici otit — yəni xarici qulaq kanalının iltihabı nəzərdə tutulur. Qulaq kanalı qulaq məməciyindən qulaqdərsinə qədər uzanan nazik boruşəkilli kanaldır. Bu kanalın daxili səthi nazik dəri ilə örtülmüşdür və özünəməxsus turş mühiti sayəsində bakteriya və göbələklərin çoxalmasına mane olur.

Havuz, dəniz və ya çay suyunun qulaq kanalında qalması bu turş mühiti pozur, dərinin nəmlik balansını dağıdır. Beləliklə, bakteriyalar — xüsusilə Pseudomonas aeruginosa növü — və göbələklər üçün ideal çoxalma mühiti yaranır. İnfeksiya başlayır, iltihab inkişaf edir, ağrı güclənir.

Adını üzgüçülərdə tez-tez baş verməsindən alsa da bu problem yalnız peşəkar üzgüçülərlə məhdud deyil. Dənizə girən hər kəs, körpə uşaqlar, qapalı havuzlara gedənlər — hamısı bu infeksiyaya tutula bilər.

Üzgüçü qulağı niyə yayda daha çox olur?

Üzgüçü qulağı il boyu rast gəlinə bilən bir vəziyyət olsa da yay aylarında müraciətlər kəskin artır. Bunun bir neçə əsas səbəbi var:

  • Suya məruz qalma müddəti artır — istirahət mövsümündə insanlar dəniz, havuz və çaylarda çox vaxt keçirir
  • İsti və rütubətli hava — yüksək temperatur bakteriyaların çoxalma sürətini artırır
  • Havuz kimyəvi maddələri — xlor və digər dezinfeksiyaedici maddələr həddindən artıq miqdarda olduqda qulaq kanalının təbii müdafiə mexanizmini zədələyə bilər
  • Pambıq çubuğun yanlış istifadəsi — qulağı "təmizləmək" məqsədilə istifadə edilən pambıq çubuq dərini cırıqlayır, infeksiyaya yol açır
  • Dəri xəstəlikləri — ekzema, psoriaz kimi vəziyyətlər qulaq kanalını daha həssas edir
  • Zəif immunitet — orqanizmin müdafiəsi zəif olduqda hər cür infeksiya daha asan yerləşir

Üzgüçü qulağının əlamətləri — mərhələ-mərhələ

Xarici otit birdən-birə şiddətli ağrı ilə başlamır. Simptomlar tədricən inkişaf edir. Mərhələləri tanımaq həkimə vaxtında müraciəti asanlaşdırır:

1
Yüngül mərhələ (1–2 gün): Qulaqda qaşınma, yüngül dolmuşluq hissi, qulaq kanalında diskomfort. Bu mərhələdə çoxları əhəmiyyət vermir — halbuki bu, ən münasib müalicə vaxtıdır.
2
Orta mərhələ (2–4 gün): Qaşınma güclənir, ağrı başlayır — xüsusilə qulaq məməciyini çəkdikdə və ya çənəni hərəkət etdirdikdə artır. Qulaqdan şəffaf axıntı ola bilər. Eşitmə yüngülcə azala bilər.
3
Ağır mərhələ (4–7+ gün): Kəskin ağrı, qulaq kanalının şişərək bağlanması, eşitmənin belirgin azalması, qulaqdan sarı-yaşıl axıntı, qulağın ətrafında şişlik və qızartı. Bu mərhələdə mütəxəssisə müraciət artıq qaçınılmazdır.
⚠️ Vacib fərq: Üzgüçü qulağında qulaq məməciyini aşağıya çəkdikdə ağrı kəskin artır — bu onu orta qulaq infeksiyasından ayıran ən mühüm əlamətdir. Lakin bu fərqi özünüz müəyyən etməyə çalışmayın: bənzər simptomlara səbəb olan bir neçə müxtəlif vəziyyət var. Düzgün diaqnoz yalnız həkim müayinəsi ilə mümkündür.

Qulağa su dolduqda evdə hansı addımları atmaq olar?

Qulağa su dolduğunu hiss etdikdə — hələ ağrı və iltihab başlamadan — bəzi sadə üsullar kömək edə bilər. Lakin bunlar müalicə deyil, yalnız profilaktik addımlardır. Ağrı başlamışsa bu addımlar kifayət deyil — həkimə müraciət lazımdır.

🔄 Başı yana əyin
Suyu olan qulağı aşağıya tutaraq bir neçə dəfə hopplayın. Eyni tərəfdə baş hərəkəti edin. Cazibə qüvvəsi suyu çıxarmağa kömək edir.
👄 Çənə hərəkəti
Ağzınızı geniş açıb-bağlayın, çeynəmə hərəkəti edin. Bu hərəkət qulaq kanalını açır və suyun çıxmasına şərait yaradır.
💨 İsti hava
Saç quruducusunu ən zəif rejimdə qulaqdan ən az 30 sm məsafədə 20–30 saniyə tutun. İsti hava nəmin buxarlanmasına kömək edir.
🧂 Steril duzlu su
Aptekdən alınan steril fizioloji məhlul — 2–3 damcı damızdırıb 30 saniyə saxlayın, sonra başı əyin. Yalnız qulaq pərdəsi sağlam olduqda.
❌ Mütləq qaçının — bu səhvlər vəziyyəti daha da pisləşdirir:
  • Pambıq çubuqla qulaq kanalını "təmizləməyə" çalışmayın — bu bakteriyanı daha dəriyə itələyir, zərif dərini cırıqlayır
  • Qulağa barmağınızı soxmayın — infeksiyanı daha da dərinləşdirir
  • Özbaşına istənilən damcı damızdırmayın — həkim müayinəsi olmadan seçilən damcılar qulaq pərdəsini zədələyə bilər
  • Ağrı kəsici qəbul edib həkimə getməyi gecikdirməyin — bu əlaməti maskalayır, müalicəni çətinləşdirir

Nə vaxt mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır?

Çox adam "bir-iki günə keçər" düşüncəsilə gözləyir — bu isə infeksiyanın dərinləşməsinə yol açır. Aşağıdakı əlamətlərdən hər hansı biri varsa, vaxt itirmədən QBB həkiminə müraciət edin:

  • Ağrı 24–48 saatdan çox davam edir və azalmır
  • Qulaqdan sarı, yaşıl və ya qanlı axıntı gəlir
  • Eşitmə kəskin şəkildə azalıb
  • Qulağın ətrafı — məməcik, çənə, boyun — şişib və ya qızarıb
  • Üz tərəfinə yayılan ağrı var
  • Temperatur 38°C-dən yüksəkdir
  • Başgicəllənmə, tarazlıq itkisi hiss olunur
  • Uşaq çox ağlayır, qulağını tutub çəkir, yemək yemir
  • Diabetiniz və ya immun sisteminizi zəiflədən xəstəliyiniz varsa — ilk ağrı anından həkimə gedin, gözləməyin
⛔ Gecikdirilmiş müalicənin ciddi nəticələri
  • İnfeksiya qulaq kanalı ətrafındakı dərin toxumalara yayıla bilər
  • Qulaq pərdəsi zədələnə bilər — bu eşitmənin uzun müddət pozulmasına gətirib çıxarır
  • Xüsusilə diabet və ya immunitet problemli şəxslərdə həyati təhlükə yaradan "maliqn xarici otit" inkişaf edə bilər
  • Qulağın ətrafındakı sümük toxuması zədələnə bilər
  • Müalicəsi həftələrə uzanan xroniki infeksiyaya çevrilə bilər

Həkim niyə vacibdir — özbaşına müalicə niyə işləmir?

Qulaq ağrısı yarandıqda aptekdən bir şey alıb keçirməyə çalışmaq çox yayılmış bir davranışdır. Lakin bu yanaşma üzgüçü qulağı halında xüsusilə təhlükəlidir.

Bunun bir neçə mühüm səbəbi var. Birincisi, bənzər simptomlar — ağrı, axıntı, eşitmənin azalması — tamamilə fərqli vəziyyətlərə işarə edə bilər: bakterial infeksiya, göbələk infeksiyası, allergik reaksiya, qulaq pərdəsinin zədələnməsi və ya orta qulaq iltihabı. Hər birinin müalicəsi fərqlidir. Səhv seçilmiş vasitə doğru infeksiyanı tutmur, vaxt itirilir, vəziyyət ağırlaşır.

İkincisi, qulaq pərdəsinin vəziyyəti bilinmədən hər hansı maye damızdırmaq ciddi zərər verə bilər. Qulaq pərdəsinin sağlamlığını yalnız endoskopik müayinə ilə müəyyən etmək mümkündür.

Xatırlayın: QBB həkimi müayinəsi qısa çəkir — bir neçə dəqiqəlik endoskopik müayinə ilə həkim infeksiyanın növünü, qulaq pərdəsinin vəziyyətini və müalicə istiqamətini dəqiq müəyyənləşdirir. Bu, həftələrlə uzanacaq problemin qarşısını alır.

Uşaqlarda üzgüçü qulağı — valideynlər nəyi bilməlidir?

Uşaqlar üzgüçü qulağına böyüklərdən daha həssasdır. Uşaqların qulaq kanalı daha dar və daha üfüqi olduğundan su daha asan dolar, daha çətin çıxar. Üstəlik uşaqlar günboyu havuzda oynadıqdan sonra qulaqlarına diqqət yetirmirlər.

Valideynlər aşağıdakı dolayı əlamətlərə diqqət etməlidir:

  • Uşaq qulağını tez-tez tutur, çəkir və ya ovuşdurur
  • Havuza girdikdən sonra qəfil ağlamağa başlayır
  • Yemək yeməkdən imtina edir — çeynəmə qulaq ağrısını artırır
  • Gecə narahat yatır, tez-tez oyanır
  • Suallarınıza cavab vermir, çağıranda eşitmir
  • Həddindən artıq əsəbi, huysuz davranır
⚠️ Uşaqlarda gecikdirməyin: Uşaq ağrını tam ifadə edə bilmir. Yuxarıdakı əlamətlərdən birini müşahidə etdikdə — hətta yüngül görünsə belə — QBB həkiminə müraciət edin. Uşaqlarda infeksiya böyüklərə nisbətən daha sürətlə yayıla bilər.

🩺 Qulağınız Narahat Edir? Premium Clinic-ə Gəlin

Havuz və ya dənizdən sonra qulaq ağrısı, axıntı, tutulmuş hiss yaranıbsa — özbaşına gözləməyin. QBB mütəxəssisimiz endoskopik müayinə ilə dəqiq diaqnoz qoyur, sizin üçün fərdi müalicə planı hazırlayır.

Üzgüçü qulağından qorunmaq üçün 8 effektiv qayda

Yaxşı xəbər odur ki, üzgüçü qulağının böyük əksəriyyəti düzgün profilaktika ilə tamamilə qarşısı alına bilən bir vəziyyətdir:

  • Üzdükdən dərhal sonra qulağı qurudun — başı yana əyib hopplayın, yumşaq dəsmal çölünü silin
  • Xüsusi üzgüçü qulaq tıxacı istifadə edin — tez-tez havuza gedənlər üçün ən effektiv vasitədir, düzgün ölçü seçin
  • Pambıq çubuqdan tamamilə imtina edin — qulaq kanalı özü-özünü təmizləyir, çubuq dərini cırıqlayır
  • Havuzun gigiyena standartlarına diqqət edin — su bulanıqdırsa, iy verirsə — girmək tövsiyə olunmur
  • Qulaqda hər hansı ağrı, qaşınma varsa suya girməyin — var olan mikroskopik zədə infeksiyanın qapısını açır
  • Üzmə papağı istifadə edin — xüsusilə qapalı havuzlarda
  • Dəniz suyundan sonra şirin su ilə durulayın — qulaq ətrafını yuyun
  • İmmunitetinizi gücləndirin — zəif immunitet bütün infeksiyalara qarşı həssaslığı artırır; bu barədə həkiminizlə məsləhətləşin

Tez-tez verilən suallar

Tibbdə serum kimi tanınan qulaq çirki bədənin təbii müdafiə mexanizmidir. Qulaq kanallarında ifraz olunan bu maddə qulaq pərdəsini qoruyur, toz, çirk və mikroorqanizmlərin daxili qulağa çatmasının qarşısını alır. Bundan əlavə, qulağı nəm saxlayaraq quruluqdan qoruyur. Ancaq qulaq çirkinin həddindən artıq yığılması və ya təmizlik zamanı edilən səhvlər eşitmə problemlərinə və infeksiyalara səbəb ola bilər.

Orta qulaq iltihabı xüsusilə uşaqlarda rast gəlinən, lakin böyüklərdə də ciddi nəticələrə səbəb olan bir sağlamlıq problemidir. Orta qulağa təsir edən bu iltihab çox vaxt infeksiyalardan qaynaqlanır və müalicə edilmədikdə daha ciddi fəsadlara səbəb olur. Ağrı, eşitmə itkisi, qulaqda dolğunluq hissi və qızdırma kimi əlamətlərlə özünü göstərən orta qulaq iltihabını erkən diaqnoz və müalicə ilə nəzarət altına almaq mümkündür. 

Qrip tənəffüs yollarına təsir edən yoluxucu bir xəstəlikdir. Adətən qəfil başlayan yüksək hərarət, halsızlıq, əzələ ağrıları, quru öskürək və boğaz ağrısı kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Qrip virusu yoluxmuş şəxs asqıran, öskürən və ya danışan zaman havaya buraxılan damcılar vasitəsilə ötürülür. Bundan əlavə, virusun olduğu səthlərə toxunduqdan sonra əllərinizi yumadan üzünüzə toxunmaq da qrip virusuna yoluxmağınıza səbəb olur.


Bağırsaq florası həzm sistemində yaşayan və insan sağlamlığına əhəmiyyətli təsir göstərən mikroorqanizmlərin bütünüdür. Bu mikrobiota həzmdən tutmuş immunitet sistemini dəstəkləməyə qədər bir çox həyati funksiyaları yerinə yetirir. Ancaq qidalanma, stres və antibiotik istifadəsi kimi amillər bağırsaq florasının tarazlığını poza bilər. Balanssız bağırsaq florası həzm problemlərindən immunitet zəifliyinə qədər bir çox tibbi hallarla nəticələnir. Bağırsaq florasını yenidən balanslaşdırmaq üçün probiotik və probiyotiklə zəngin qidalar qəbul etmək, sağlam həyat tərzinə keçmək və zərərli vərdişlərdən uzaq olmaq vacibdir. Sağlam bağırsaq florası ümumi sağlamlığın təməl daşlarından biridir.


Uşaqların immun sistemi bədəni xəstəliklərdən qoruyan mühüm müdafiə mexanizmidir. Uşaqların sağlam böyüməsi və inkişafı üçün güclü immunitet sistemi vacibdir. İmmuniteti dəstəkləməyin ən əsas yolu balanslaşdırılmış və sağlam qidalanmadır. Meyvə, tərəvəz, tam taxıl, zülal və sağlam yağlar da daxil olmaqla vitamin və minerallarla zəngin pəhriz immunitetin gücləndirilməsində mühüm rol oynayır.


Digər məqalələr

Kimlər oruc tutmamalıdır? - HƏKİM RƏYİ

Kimlər oruc tutmamalıdır? - HƏKİM RƏYİ

Türkiyəli doktor Fevzi Özgönül bəzi xəstəliklərdən əziyyət çəkənlərin və hamilələrin oruc tutmamasını məsləhət görüb. Türkiyə mətbuatının xəbərinə görə, o, Ramazan ayında oruc tutmağın kimlər üçün riskli olduğunu açıqlayıb. Onun fikrincə, aşağıdakı kateqoriyalara daxil olanlar əsla oruc tutmamalıdırlar: Hamilələr Uşaq əmizdirən analar Şəkər xəstələri Ürək-damar sistemi ilə bağlı xəstəliyi olanlar Xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər Ciddi psixoloji problemləri olanlar Yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlar Kimyəvi terapiyaya müraciət edən xərçəng xəstələri Həkim Fevzi Özgönül bildirir ki, təzyiq xəstələrinin də oruc tutması risklidir: “Oruc tutmaq uzun müddət susuz qalmaq deməkdir. Bu isə qan dövranına mənfi təsir edir. Əgər oruc tutarkən təzyiqiniz tez-tez yüksəlir və ya aşağı enirsə, bu orucun sizin üçün riskli olduğundan xəbər verir”. Həkim ürək xəstələrinin qış və payız aylarında oruc tuta biləcəklərini, ancaq yay aylarına düşən Ramazanda oruc tutmamalı olduqları qənaətindədir: "Yay aylarında tutulan oruc bədənin su itirməsinə səbəb olur. Bu da ürək xəstələrinin vəziyyətinin pisləşməsinə gətirib çıxara bilər. Ona görə də, ürək xəstələrinə oruc tutmamağı məsləhət görürəm”. Həkimin sözlərinə görə, 18 yaşı tamam olmamış uşaqlar və yaşlılar da oruc tutmamalıdırlar: "18 yaşı tamam olmamış uşaqların qidalanma rejimini dəyişdirməsi düzgün deyil. Özünü sağlam və güclü hiss edən qocalar oruc tuta bilərlər. Ancaq yorğun, qüvvətsiz, əlləri titrəyən qocaların oruc tutması düzgün deyil”.

Daha ətraflı

Müayinə üçün həkimə ehtiyacınız var?

Sadəcə görüş təyin edin və getməyə hazırsınız!

The #1 medical tourism platform